Istorija Futoga

   Istorijat naselja Futog, zahvaljujući arheološkim nalazištima – Sesije, Gornje šume, Vodice, Bokternica i Pašnjak datira od praistorije. Nalazi o prisustvu Slovena datiraju iz IX veka. Pisani tragovi vode na početak 13. veka i svedoče o postojanju feudalnog poseda i pristanišne luke.

   Tokom 14. i 15. veka naselje raste i postaje poznato tržište tropskog voća, tekstilne robe i kože što je podsticalo razvoj poljoprivrede. Zbog ekonomskog i strateškog značaja mesto Futog dobija status varoši u drugoj polovini 15. veka. Kralj Ladislav je 1456. godine proglasio Futog gradom, pod imenom - OPIDUM. U njemu je nekoliko puta zasedao i Ugarski parlament. Razvojem trgovine i poljoprivrede postao je poznato vašarsko mesto, i spadao je u red najvećih trgovačkih centara Evrope. Dunavskim putem su u Futog dolazili trgovci iz raznih krajeva Male Azije i Crnog mora. Bilo je to veliko trgovačko mesto, poznatih vašara, raskrsnica sveta, gde su se u velikom broju mogli sresti, Persijanci, Jermeni, Turci, Cincari i Makedonski trgovci, tako da se Lajpciški vašar sa ovim jedva mogao meriti. Futoški vašar bio je jedan od najvećih vašara u Evropi i održavao se do kraja 18. veka..
   Dolaskom Turaka u 16. veku varoš Futog postaje raskrsnica istoka i zapada, luka za ratne brodove, sabirni centar vojske i hrane, politički i vojno značajan. Poznati putopisac Evlija Čelebija u svojim putopisima opisao ga je kao „ divnu palanku Futog “ ( u orig. Vukot ).

   U drugoj polovini 18. veka, 1771. godine počela je kolonizacija Nemaca u Futog, koja je završena 1774. godine. Veći deo doseljenih Nemaca živeo je u naselju koje je nazvano Novi Futog, dok su Srbi pretežno živeli u Starom Futogu. Istorija Futoga vezana je za istoriju Ugarske vlastele. Najveći pečat mestu dao je grof Hadik, koji je sagradio dvorac, rezidenciju 1777. godine (današnju Poljoprivrednu školu). Grof Kotek (1852-1921) je 1907/8. izgradio Rimokatoličku crkvu „Sveto Srce Isusovo“. Malo je poznato da se u ovoj Crkvi nalaze III po veličini orgulje u bivšoj SFRJ. Takođe, malo je poznato da su se u Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi “Sveti Vrači Kozma i Damjan“ u dva navrata skrivale i štitile mošti kneza Lazara od stradanja (1716. i 1848.).

   Posle II Svetskog rata, u Futogu se izdešavala velika migracija stanovništva. Stanovništvo nemačke nacionalnosti je proterano, a kolonizovano uglavnom stanovništvom srpske nacionalnosti iz ratom opustošenih predela BiH, Korduna, Banije, Like…Poslednja velika migracija bila je 1995. godine, dolaskom Srba, proteranih iz bivše jugoslovenske Republike Hrvatske.

   U Futogu su boravili i radili: Đorđe Sremac ( krajem 15. veka ), Evlija Čelebija (sredinom 17.veka), Zaharije Orfelin ( 18. vek ), Joakim Vujić ( krajem 18. veka ), Jovan Jovanović Zmaj ( 19. vek ), Jaša Ignjatović ( 19. vek ), Egon Ervin Kiš ( 20. vek ) ...

   Znameniti Futožani su: Marko Jelesić, Miloš Jezdimirović, Đorđe Đorđević, Vasilije Nikolić, Lazar Knežević, Stevan Šijački, Mladen Šovljakov, dr Svetislav Stefanović, dr Milan Kostić, dr Borislav Kostić, dr Svetislav Kostić, dr Milan Nikolić, Stevan Dunđerov,dr Milan Dunđerov, Hana Dunđerov ,ing Dušan Dunđerov ,dr Dušan Jelesić, dr Zdravko Jelesić, dr Đorđe Topalov, Sreten J. Bogdanović, Stevan i Nestor Bošnjak, Milan Vidak Vidakov, Franc Huterer, Miloš Bugarin, dr Miloš Bjegović, Borivoje Mirosavljević.


alt

Srpska Pravoslavna Crkva “Sveti Vrači Kozma i Damjan“ iz 1776. godine.